Beint í efni

Öllum er skylt að tilkynna til barnaverndarnefndar ef þeir hafa ástæðu til að ætla að barn stofni heilsu sinni og þroska í alvarlega hættu.

Barnaverndarlög 16. grein c.

Áhættuhegðun barns

Ef barn hegðar sér á einhvern hátt sem skaðar, eða er líklegt til að skaða, heilsu þess og þroska kallast það áhættuhegðun. Þetta gerist ekki bara á einhverjum vandræðaheimilum heldur geta allar fjölskyldur lent í þessu.

Dæmi um áhættuhegðun barns er:

  • Neysla áfengis eða vímuefna.
  • Að barn skaði sjálft sig með því að veita sér áverka.
  • Að barn beiti aðra ofbeldi.
  • Erfiðleikar barns í skóla þrátt fyrir aðhald foreldra.
  • Að barn brýtur af sér, til dæmis skemmdarverk eða fari ekki eftir lögbundnum útivistartíma.
  • Stundar óöruggt kynlíf.

Fíkniefnaneysla

Þrátt fyrir að börn frá alls konar fjölskyldum geti byrjað í fíkniefnaneyslu, er margt sem bendir til þess að börn í alvarlegri fíkniefnaneyslu eigi við einhverskonar andleg eða geðræn vandamál að stríða. Til dæmis börn sem hafa lent í einhverskonar áföllum, upplifað höfnun eða eru með raskanir eða greiningar sem gerir þau útsettari fyrir fíkniefnaneyslu (eins og ADHD, kvíðaraskanir, þunglyndi og einhverfa). Þetta geta verið börn sem lentu í einelti, urðu fyrir einhverskonar ofbeldi, eða bara barn sem er lítið í sér að upplagi og hefur lélegt sjálfstraust og lágt sjálfsmat.

Þegar barn upplifir sig utangarðs, finnst það ekki passa inn í hópinn eða líður illa inni í sér, getur fíkniefnaneysla verið leið þess til að deyfa vanlíðanina, flýja raunveruleikann, vera töff, falla í kramið og vera tekið inn í einhvern vinahóp.

Eftirfarandi geta verið merki um að barnið sé byrjað að nota fíkniefni:

  • Árangur eða mæting í skóla versnar, áhugaleysi á skóla.
  • Kemst upp á kant við skólayfirvöld eða önnur yfirvöld.
  • Smáglæpir, eins og búðarhnupl eða skemmdarverk.
  • Missir áhuga á vinum, tómstundum eða öðrum áhugamálum.
  • Skyndileg breyting á hegðun og skoðunum.
  • Breyting á vinahóp.
  • Kæruleysi varðandi útlit eða hreinlæti.
  • Breyting á matar- og svefnvenjum.
  • Samband við foreldra og fjölskyldu versnar, áhugaleysi á fjölskyldu.
  • Fer að fara á bak við foreldra og fjölskyldu, lygar, laumulegt hátterni.
  • Viðbrögð við hlutum óeðlilega sterk og tekur afskiptum af sínum málum mjög illa.

Þótt eitthvað af þessum merkjum komi fram þýðir það ekki að barnið sé endilega farið að nota fíkniefni. Þetta geta þó verið merki um að barninu líði ekki nógu vel og eigi við einhver vandamál að stríða. Það setur síðan aftur barnið í hættu á að lenda í fíkniefnaneyslu.

Fáðu hjálp

Þú getur talað við kennara, skólaráðgjafa eða annan aðila innan skólans sem þú treystir, og fengið stuðning og leiðbeiningar.

Starfsfólk á heilsugæslu getur líka aðstoðað þig, til dæmis með því að vísa barni áfram til Barna- og unglingageðdeildar Landspítalans eða annarra fagaðila.

Í Foreldrahúsi starfa ráðgjafar sem sérhæfa sig í þessum málum. Þar er til dæmis boðið upp á viðtöl, námskeið og stuðningshópa fyrir börn með áhættuhegðun og foreldra þeirra.

Þjónustumiðstöðvar Reykjavíkur og barnaverndanefndir aðstoða og styðja við fjölskyldur í vanda. Ekki hræðast barnaverndarnefnd, langflestir foreldrar upplifa mikinn stuðning þegar barnavernd er komin í málið, auk þess sem barnaverndarnefnd getur sótt um sérhæfð úrræði fyrir barnið og fjölskyldu þess. Barnaverndarstofa sér um eftirfarandi meðferðarúrræði:

Fjölkerfameðferð (MST) er fyrir fjölskyldur 12-18 ára barna sem glíma við alvarlegan hegðunarvanda sem birtist í afskiptum lögreglu, erfiðleikum í skóla, ofbeldi og vímuefnanotkun. Meðferðin felst fyrst og fremst í að auka færni foreldra til að takast á við vanda barna sinna. Meðferðin tekur 3-5 mánuð. Markmiðið er að barnið búi heima hjá sér, stundi skóla eða vinnu, komist ekki í kast við lögin, noti ekki vímuefni og beiti ekki ofbeldi eða hótunum

Stuðlar er meðferðarheimili fyrir 12-18 ára börn sem eiga við margvísleg vandamál að stríða. Á meðferðardeildinni fer fram greining á vanda barna og meðferð sem tekur 6-8 vikur.

Meðferðarheimili Barnaverndarstofu eru fyrir 13–18 ára börn sem hafa áður verið í meðferð á Stuðlum. Meðferðaheimilin eru tvö og eru staðsett á úti á landi. Ástæður meðferðar eru meðal annars hegðunarröskun, afbrotahegðun, ofbeldi og notkun vímuefna.

Úrræði í boði

Skoða öll úrræði

    Barnavernd

    Markmið barnaverndarnefnda er að styðja foreldra til að hugsa um börnin sín. Ef þú heldur að barn sé beitt ofbeldi eða búi við vanrækslu ættirðu að láta barnavernd vita.

    Foreldrahús

    Foreldrahús veitir börnum, unglingum og foreldrum ráðgjöf, meðal annars vegna áfengis- og vímuefnaneyslu unglinga, áhættuhegðunar og hegðunarvanda. Foreldrasíminn 581 1799 er opinn allan sólarhringinn.

    Þjónustu­miðstöðvar Reykjavíkur­borgar

    Þjónustumiðstöðvar Reykjavíkurborgar bjóða upp á félags- og fjölskylduráðgjöf fyrir börn og fjölskyldur. Þar er hægt að fá stuðning vegna ofbeldis.