Beint í efni

Vanræksla

Vanræksla er tegund af ofbeldi sem birtist hjá einstaklingum sem þurfa aðstoð, eins og aldraðir, börn eða fólk með fötlun. Það er vanræksla þegar manneskja fær ekki þá aðstoð sem hún þarf til að líða vel.

Vanræksla getur verið af hálfu aðstandanda eða umönnunaraðila og getur átt sér stað innan heimilis og/eða hjúkrunarheimila.

  • Aldraðir þurfa oft aukna aðstoð á efri árum, til dæmis með lyfjagjöf eða heimsókn á heilsugæslu. Það er vanræksla ef umönnunaraðili sinnir ekki þeim þörfum.
  • Börn eru á forræði foreldra og það er vanræksla ef barn er illa klætt, fær ekki lyf eða nóg að borða.
  • Fólk með fötlun þarf oft sérhæfða aðstoð við dagleg verkefni. Það er vanræksla þegar fólk með fötlun meiðist eða þarf aðstoð vegna veikinda og fær ekki aðstoð. Sama á við þegar fólk með fötlun þarf að komast á milli staða og fær ekki umsamda þjónustu.

Einstaklingar sem eru vanræktir upplifa oft hjálparleysi, ótta, reiði, kvíða og þunglyndi. Þeir óttast að vera ekki við stjórn á eigin lífi og sú tilfinning gerir það að verkum að fólk segir síður frá vanrækslu. Það er mjög mikilvægt að segja alltaf frá vanrækslu, því allir eiga rétt á að líða vel.

Það getur verið vanræksla ef viðkomandi:

  • Gerir lítið úr því að þú þurfir eitthvað að drekka eða borða.
  • Hunsar óskir þínar um aðstoð við að komast á salernið.
  • Svarar þér ekki þegar þú talar.
  • Gefur þér ekki lyfin þín á tilsettum tíma.
  • Er sama þótt þú sért í skítugum eða blautum fötum.
  • Fer ekki með þig til læknis ef þú þarft þess.
  • Sækir þig ekki eins og um var samið.

Það er alltaf betra að segja einhverjum frá hvernig þér líður. Ef þú vilt fá aðstoð getur þú haft samband við Bjarkarhlíð í Reykjavík eða Bjarmahlíð á Akureyri sem sérhæfa sig í stuðningi við fullorðna við hvers konar ofbeldi. Engu máli skiptir hversu langt er síðan ofbeldið átti sér stað.

Börn og fullorðnir geta alltaf talað við einhvern hjá 1717 (hjálparsíma Rauða krossins) eða haft samband við 112 gegnum síma eða netspjall.

Þekkir þú birtingarmyndir ofbeldis?

Skoða fleiri dæmi

María

María er fötluð kona sem þarf aðstoð við ýmsar athafnir í daglegu lífi. María býr í íbúðarkjarna þar sem henni líður oftast vel. Henni finnst samt stundum að sumir starfsmenn taki ekki tillit til hennar þarfa.

Hún átti erfiðan morgun og starfsmaðurinn sem var að hjálpa henni, Björn, var ekki sáttur við hvernig hún talaði til hans. Núna segir Björn ekkert þegar María talar við hann heldur hunsar hana. Þögnin er svo þrúgandi að hún þorir ekki að biðja um hádegismat.

Er þetta ofbeldi?

Úrræði í boði

Skoða fleiri úrræði

Bjarkarhlíð

Bjarkarhlíð veitir fólki sem hefur orðið fyrir ofbeldi stuðning og ráðgjöf í hlýlegu umhverfi. Þar geturðu fengið alla aðstoð á einum stað, eins og frá lögreglu, lögfræðingi og öðrum hjálparsamtökum.

Bjarmahlíð á Akureyri

Bjarmahlíð veitir fólki sem hefur orðið fyrir ofbeldi stuðning og ráðgjöf í hlýlegu umhverfi. Þar geturðu fengið alla aðstoð á einum stað, eins og frá lögreglu, lögfræðingi og öðrum hjálparsamtökum.

Þrjár dökkhærðar stelpur sitja á grasi. Þær snúa baki í myndavélina og spjalla saman.

Barnaheill

Barnaheill býður upp á ráðgjöf um allt varðandi börn. Á vefsíðu þeirra er hægt að benda á óviðeigandi hegðun gagnvart börnum á netinu.

Mannréttinda­skrifstofa

Hjá Mannréttindaskrifstofu fá innflytjendur ókeypis lögfræðiráðgjöf.