Beint í efni

Samþykki

  • Samþykki þýðir að veita samþykki fyrir kynlífi eða kynferðislegum hlutum af frjálsum vilja.
  • Upplýst samþykki þýðir að þú skiljir hvað þú gefur samþykki fyrir.
  • Ef einhver gerir eitthvað kynferðislegt við þig án upplýsts samþykkis er það kynferðisofbeldi.
  • Þótt þú sért í sambandi þarf samt að veita samþykki.

Hvað felst í samþykki?

  • Ef þú veitir samþykki þýðir það að þú vilt stunda kynlíf á þeim tíma með þeirri manneskju.
  • Ef þú veitir manneskju ekki samþykki fyrir kynlífi eða kynferðislegum hlutum en það gerist samt er það kynferðisofbeldi.
  • Ef einhver neyðir þig til kynlífs eða einhverja kynferðislegra hluta hefur þú ekki veitt samþykki.
  • Samþykki þýðir ekki endilega „já“ eða „nei“. Samþykki getur líka verið veitt með öðrum orðum eða líkamlegri tjáningu. Þögn, óvissa eða að segja „kannski“ er ekki samþykki.
  • Samþykkið þarf að vera upplýst.

Upplýst samþykki

Þú getur ekki veitt upplýst samþykki ef:

  • Þú ert sofandi.
  • Þú ert ekki með meðvitund vegna drykkju, vímuefna eða líkamsárásar.
  • Þú ert með meðvitund en undir miklum áhrifum áfengis eða vímuefna þannig að þú getir ekki sagt hvað þú viljir.
  • Hin manneskjan hefur logið til um hver hún sé.
  • Hin manneskjan ógnar þér þannig að þú hræðist að segja nei. Til dæmis með því að hóta að meiða þig, tala illa um þig, deila myndum af þér eða taka frá þér lífsnauðsynlega hluti eins og peninga eða lyf.

Meira um að veita samþykki

Það þarf að veita samþykki í hvert einasta skipti. Þótt þú veittir samþykki einu sinni þýðir það ekki að þú hafir veitt samþykki fyrir öðru skipti.

Samþykki þarft alltaf að vera til staðar. Þú mátt alltaf breyta um skoðun og draga samþykki til baka. Það þarf líka samþykki þótt þú sért í sambandi.

Að sýna einhverjum áhuga er ekki sama og samþykki. Að fara á deit með einhverjum, daðra eða sýna athygli er ekki samþykki.

Að fá samþykki

Samþykki fyrir kossum, kynlífi og einhverju kynferðislegu er gríðarlega mikilvægt og nauðsynlegt til að öllum líði vel. Það er því aldrei í lagi að suða um eða þvinga fram kynlíf, hvort sem við erum í sambandi eða ekki. Til að vera viss um að samþykki sé til staðar er mikilvægt að:

  • Tala opinskátt um hlutina og finna í sameiningu út úr því hvernig athöfnum þið viljið taka þátt í.
  • Spyrja leyfis í staðinn fyrir að gera ráð fyrir að mega gera eitthvað.
  • Halda áfram að spyrja hvað sé gott og hvað hinn aðilinn vill gera, þrátt fyrir að þið hafið sofið saman áður. Fólki langar ekki alltaf að gera það sama.
  • Ef hin manneskjan vill ekki láta snerta sig eða tala við sig á vissan hátt, er óviss, hljóð eða dauf í dálkinn þarf að virða að þá er ekki um samþykki að ræða.

Samþykki er eins og tebolli

Hugsaðu um að fá samþykki fyrir kynlífi eins og að bjóða einhverjum tebolla. Myndirðu einhvern tímann neyða aðra manneskju til að drekka tebolla?

Þegar samþykki er ekki nóg

Í sumum aðstæðum er ekki í lagi fyrir einhvern að stunda kynlíf með þér þótt þú veitir samþykki. Það gerist þegar hin manneskjan er með vald yfir þér og þú þarft að treysta henni. Dæmi um þannig sambönd eru:

  • Einhver og barn. Það er ólöglegt fyrir fullorðna manneskju að stunda kynlíf með barni undir 15 ára.
  • Heilbrigðisstarfsmaður og sjúklingur.
  • Umönnunarmanneskja og fötluð manneskja.

Bjarkarhlíð

Bjarkarhlíð veitir fólki sem hefur orðið fyrir ofbeldi og þolendum mansals stuðning og ráðgjöf í hlýlegu umhverfi. Þar geturðu fengið alla aðstoð á einum stað, eins og frá lögreglu, lögfræðingi og öðrum hjálparsamtökum.

Bjarmahlíð á Akureyri

Bjarmahlíð veitir fólki sem hefur orðið fyrir ofbeldi stuðning og ráðgjöf í hlýlegu umhverfi. Þar geturðu fengið alla aðstoð á einum stað, eins og frá lögreglu, lögfræðingi og öðrum hjálparsamtökum.

Stígamót

Stígamót hjálpa öllum (konum, körlum og kynsegin fólki) sem hafa orðið fyrir kynferðislegu ofbeldi.