Mansal

Mansal er alvarlegt brot á mannréttindum

Mansal er glæpastarfsemi þar sem verslað er með manneskjur. Oft eru vonir og draumar fólks um betra líf notaðar og fólk þvingað til að lifa lífi sem það bað ekki um.

Mansal birtist á marga vegu. Sumir halda að mansal sé bara vændi og að bara konur geti orðið fyrir því en það er ekki rétt. Þolendur mansals koma oft úr viðkvæmum hópum, til dæmis fólk á flótta eða í leit að betra lífi, fátækt fólk, fólk í neyslu, heimilislaus ungmenni og börn.

Það getur verið mansal ef einhver:

• Greiðir þér ekki pening fyrir vinnu þína.
• Hótar þér eða fjölskyldu þinni ofbeldi ef þú gerir ekki eitthvað.
• Neyðir þig til að búa við óviðunandi aðstæður.
• Heldur þér gegn vilja þínum á einhverjum stað.
• Tekur af þér vegabréf eða önnur mikilvæg skjöl.
• Falsar eða útvegar þér vegabréf.
• Borgar ferðakostnað þinn hingað og lætur þig borga skuldina með því að vinna.
• Bannar þér að tala um aðstæður þínar við fjölskyldu, vini eða yfirvöld.
• Bannar þér að sækja heilbrigðisþjónustu eða heimtar að koma með þér til læknis.

Aðrar tegundir mansals

Barnahernaður

Börn sem eru notuð sem vopn í stríðsrekstri kallast barnahermenn. Þá eru börn þvinguð, heilaþvegin og þjálfuð til hernaðar eða til að stunda njósnir fyrir yfirmenn. Þetta gerist helst á stríðshrjáðum svæðum þar sem mikil óreiða og fátækt ríkir. Börn eru valin vegna þess að þau hafa minni skilning á hættu og það er auðveldara að stjórna þeim en fullorðnum. Fátækt, erfiðar fjölskylduaðstæður eða borgarastyrjöld gerir börn að líklegri fórnarlömbum en þau sjá þátttökuna oft sem útgönguleið út úr slíkum aðstæðum.

Brottnám líffæra

Þvingað brottnám líffæra fellur einnig undir mansal. Sala á líffærum er ólögleg. Viðkvæmir hópar eins og flóttafólk og hælisleitendur eru algeng fórnarlömb. Oft er fólk ómenntað og logið að því varðandi alvarleika þess að nema á brott líffæri, til dæmis að það fólk sé með þrjú nýru eða að líffærið vaxi aftur. Fólki er lofað háar greiðslur eða vinnu fyrir líffærið, en fær oft ekki neitt. Þótt fólk fái borgað er það samt fórnarlamb en ekki partur af glæpnum því verið er að nýta sér viðkvæma stöðu þeirra,

Hverjir eru gerendur mansals?

Gerandinn getur verið hver sem er, einhver sem lætur eins og vinur þinn, yfirmaður, fjölskyldumeðlimur eða jafnvel maki. Fólk er tælt með ást, umhyggju, athygli eða öryggi til þess að mynda traust. Þú veist ekki endilega að það sé verið að misnota þig og að þú sért þolandi mansals.