Byrlun

Byrlun

Þeir sem byrla öðrum gera það til að ná stjórn á þeim sem er byrlað. Þetta er oft í þeim tilgangi að notfæra sér ástand viðkomandi kynferðislega en einnig til að ræna, kúga, þagga niður, niðurlægja eða halda eftirliti með viðkomandi.

Algengasta form byrlunar er þegar auka áfengi er sett í áfenga drykki án þess að sá sem drekkur drykkinn viti af því.

Byrlun er líka þegar lyfjum eða öðrum vímuefnum er bætt í drykk fólks án þess að það viti af því. Það skiptir ekki máli hvort drykkurinn sé áfengur eða ekki.

Byrlun gerist ekki bara í skemmtanalífi af hálfu ókunnugra. Hún getur líka átt sér stað:

• Á heimili, í mat eða drykk frá maka, fjölskyldumeðlimi eða umönnunaraðila.
• Gagnvart börnum, sjúklingum eða öldruðum sem geta ekki varið sig.
• Á vinnustöðum, í einkasamkvæmum eða heima hjá kunningjum.
• Sem hluti af mansali, fjárkúgun eða þjófnaði.

Einkenni byrlunar

Við ættum alltaf að vera vakandi fyrir því ef einhver í kringum okkur er ekki í ástandi til að geta borið ábyrgð á sjálfum sér. Til dæmis ef fólk:

• Virðist illa áttað, er ekki með á hreinu hvar það er eða hvernig það komst þangað.
• Talar óskýrt.
• Sýnir skyndilega breytingu í meðvitund.
• Er meðvitundarlítið eða meðvitundarlaust.
• Hefur ekki fulla stjórn á eigin líkama eða hreyfingum.

Einkenni koma yfirleitt fram 15–30 mínútum eftir inntöku og geta varað í nokkrar klukkustundir. Þau geta þó verið mjög mismunandi eftir því hvaða efni er notað, magni, líkamsþyngd og hvort áfengi er einnig í líkamanum.

Lykilvísbendingin er skyndileg ölvun eða breyting á ástandi sem passar ekki við það sem viðkomandi hefur drukkið eða gert.

Vísbendingar á næstu dögum

Fólk veit yfirleitt ekki sjálft að því hefur verið byrlað. Vísbendingar gætu verið að manneskjan:

• Veit ekki hvernig hún komst þangað sem hún er.
• Man ekki eftir hluta eða öllu kvöldinu.
• Er marga daga að jafna sig líkamlega.
• Hefur óútskýrða verki eða áverka, til dæmis á kynfærum.

Leiki grunur á byrlun er mikilvægt að segja frá og leita sér aðstoðar. Við bráðum einkennum og veikindum vegna byrlunar þarf að leita læknisaðstoðar.

Hvað á að gera?

Leiki grunur á byrlun er mikilvægt að segja frá og leita sér aðstoðar. Við bráðum einkennum og veikindum vegna byrlunar þarf að leita læknisaðstoðar.

Ef þú sérð einhvern í þessu ástandi

• Komdu viðkomandi á öruggan stað.
• Vertu hjá honum og láttu hann ekki vera einan.
• Fylgstu með öndun og meðvitund.
• Í meðvitundarleysi er læst hliðarlega besta staðan. Ekki skilja einhvern eftir liggjandi á bakinu.
• Hringdu í 112 og fáðu sjúkrabíl ef ástandið er alvarlegt eða versnar.

Hvað gerir lögreglan?

Til greiningar á því hvort byrlun hafi átt sér stað þarf að fara fram rannsókn lögreglu. Það er hlutverk lögreglu að skoða hvort lyf sé að finna í blóðinu eða þvaginu. Sum byrlunarlyf eru fljót að skolast út úr líkamanum og því getur skipt máli að greina sýni eins fljótt og hægt er eftir að grunur vaknar.

Þótt ekkert finnist í sýnum þýðir það ekki að ekkert hafi gerst. Mörg byrlunarlyf eru ekki lengur greinanleg eftir nokkrar klukkustundir og þú átt rétt á aðstoð, hvort sem byrlunin var staðfest eða ekki.